Po co neurony zmieniają swój kształt?

Abstrakt

Złożony kształt (morfologia) komórek nerwowych (neuronów) jest ich najbardziej charakterystyczną cechą i odróżnia je od innych komórek naszego ciała. Różnorodność morfologii neuronów odzwierciedla ich przystosowanie do pełnienia określonych funkcji w układzie nerwowym zwierząt. W budowie komórek nerwowych wyróżnia się trzy podstawowe elementy: ciało komórki, dendryty oraz akson. Dendryty odpowiadają za odbiór informacji, natomiast akson za przekazywanie sygnałów do kolejnych neuronów. Miejscami kontaktu między aksonami i dendrytami są synapsy, w których informacja ulega przekształceniu z elektrycznej na chemiczną. Część neuronów wytwarza wyspecjalizowane wypustki dendrytyczne, tzw. kolce dendrytyczne, które ułatwiają tworzenie tych połączeń. Morfologia neuronów kształtuje się w okresie rozwoju, kiedy aksony i dendryty są intensywnie tworzone i eliminowane w celu utworzenia właściwej sieci połączeń. Przez długi czas uważano, że osiągnięty kształt neuronów pozostaje niezmienny w życiu dorosłym. Obecnie wiadomo jednak, że także u dorosłych ssaków kolce dendrytyczne są stale przebudowywane. W pewnym stopniu zmieniać się może również kształt dendrytów. Mechanizmy regulujące te procesy, szczególnie na poziomie całych dendrytów, pozostają jednak słabo poznane. W niniejszym artykule omówiono obecny stan wiedzy na temat zmian kształtu neuronów w ciągu całego ich życia oraz ich znaczenia dla funkcjonowania układu nerwowego.