Nowotwory mózgu – obrazowanie i leczenie

Abstrakt

Wielkim osiągnięciem i dobrodziejstwem współczesnej diagnostyki medycznej są metody obrazowania wnętrza ludzkiego ciała bez konieczności interwencji chirurgicznej. Tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny umożliwiają diagnozowanie anatomiczne wnętrza człowieka. Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) umożliwia natomiast wykonywanie obrazów pokazujących, jak funkcjonują komórki w organizmie człowieka. Diagnostyka PET polega na podaniu pacjentowi radiofarmaceutyku, w którym jeden z atomów jest promieniotwórczy i emituje pozytony. Pozyton jest cząstką antymaterii. Ma takie same właściwości jak elektron, z tą różnicą, że jego ładunek elektryczny jest dodatni, podczas gdy elektron ma ładunek ujemny. Pozyton i elektron mogą utworzyć egzotyczny atom zwany pozytonium. We wrześniu 2024 roku opublikowano pierwsze na świecie obrazy czasu życia atomów pozytonium w mózgu człowieka. Obrazy te wykonano na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym przez zespół badawczy J-PET (Jagiellonian Positron Emission Tomograph) przy użyciu nowej metody obrazowania wynalezionej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Badania przeprowadzono stosując podejście teranostyczne (jednoczesnej terapii i diagnostyki), polegające na diagnozowaniu pacjenta z nowotworem mózgu (glejakiem) za pomocą radiofarmaceutyków znakowanych radionuklidami emitującymi pozytony oraz jednoczesnym leczeniu farmaceutykiem znakowanym radionuklidami emitującymi promieniowanie alfa. W artykule omówiono metody diagnozowania i leczenia nowotworów mózgu przy użyciu radiofarmaceutyków emitujących promieniowanie jądrowe oraz wyjaśniono, w jaki sposób wykonano pierwsze na świecie obrazy czasu życia atomów pozytonium w mózgu człowieka.