Trzecia technologia. Biologia syntetyczna i projektowanie życia

Abstrakt

Biologia syntetyczna nie zaczyna się od pytania, który gen zmienić, lecz jaki układ zbudować i jaką funkcję ma on wykonywać. Artykuł przedstawia przejście od modyfikacji pojedynczych genów do projektowania obwodów genetycznych, szlaków metabolicznych i genomów. Omawia przełącznik i oscylator genetyczny, drożdże wytwarzające prekursor artemizyniny, komórkę kontrolowaną przez syntetyczny genom oraz komórkę minimalną. Następnie pokazuje, jak zasady SynBio łączą się z neurobiologią, terapiami komórkowymi, farmakologią i technologiami kosmicznymi. Każdy przykład jest oceniany według tego samego kryterium: czy tworzy zaplanowany system złożony ze współdziałających części. Osobno omówiono ograniczenia wynikające z kontekstu komórkowego, zmian ewolucyjnych i wymagań bezpieczeństwa. Określenie „trzecia technologia” oznacza tu projektowanie funkcji żywych układów obok projektowania kodu cyfrowego i materiałów.